Rookkanaal aanleggen: kosten, soorten en regels
Wil je een houtkachel laten plaatsen? Dan heb je een goed rookkanaal nodig. Het rookkanaal zorgt ervoor dat verbrandingsgassen veilig naar buiten worden afgevoerd. Zonder een correct aangelegd rookkanaal mag je simpelweg niet stoken. In dit artikel leggen we uit welke soorten rookkanalen er zijn, wat het aanleggen kost en aan welke regels je moet voldoen.
Wat is een rookkanaal?
Een rookkanaal is de verbinding tussen je houtkachel of fornuis en de buitenlucht. Het leidt rook, roet en verbrandingsgassen veilig af naar buiten. Een rookkanaal kan lopen door een bestaande schoorsteen, maar je kunt ook een volledig nieuw kanaal aanleggen als er geen schoorsteen aanwezig is.
Het rookkanaal is een van de belangrijkste onderdelen bij het plaatsen van een houtkachel. Een slecht rookkanaal kan leiden tot rookoverlast, gevaarlijke situaties en slechte trek. Het is daarom essentieel om het rookkanaal goed te laten aanleggen door een erkend installateur.
Soorten rookkanalen: welk type past bij jouw situatie?
Er zijn verschillende soorten rookkanalen beschikbaar. Welk type het beste past, hangt af van je woonsituatie, het type kachel en of er al een schoorsteen aanwezig is.
Flexibel rookkanaal (in bestaande schoorsteen)
Een flexibel rookkanaal is een roestvrijstalen flexibele buis die door een bestaande schoorsteen wordt getrokken. Dit is de meest voorkomende en vaak goedkoopste oplossing als je al een gemetselde schoorsteen hebt.
Voordelen: relatief goedkoop, snel te installeren, past in vrijwel elke bestaande schoorsteen en verbetert de trek ten opzichte van een oude, te ruime schoorsteen.
Nadelen: kan alleen in een bestaande schoorsteen worden geplaatst, is minder geschikt als de schoorsteen bochten heeft en heeft een beperktere levensduur dan dubbelwandig RVS.
Dubbelwandig RVS rookkanaal
Een dubbelwandig rookkanaal bestaat uit twee roestvrijstalen wanden met daartussen een isolatielaag. Dit type wordt gebruikt als er geen schoorsteen aanwezig is, of als het rookkanaal aan de buitenkant van de woning moet worden gemonteerd.
Voordelen: geen bestaande schoorsteen nodig, uitstekende isolatie waardoor de rookgassen warm blijven (betere trek), lange levensduur en geschikt voor vrijwel alle brandstoffen.
Nadelen: duurder in aanschaf, zichtbaar aan de buitenzijde van de woning (tenzij weggewerkt) en vereist een dakdoorvoer of muurdoorvoer.
Enkelwandig rookkanaal
Een enkelwandig rookkanaal wordt uitsluitend binnenshuis gebruikt als verbindingsstuk tussen de kachel en de schoorsteen of het dubbelwandige kanaal. Het is niet geïsoleerd en mag daarom nooit door een muur, vloer of plafond worden gevoerd.
Dit type herken je als de zwarte of grijze buis die direct achter of boven de kachel zit. De afstand tot brandbare materialen moet bij enkelwandig minimaal drie keer de diameter van de buis zijn.
Rookkanaal aanleggen in een bestaande schoorsteen
Heb je al een gemetselde schoorsteen? Dan is het plaatsen van een flexibel rookkanaal vaak de beste keuze. De oude schoorsteen wordt dan als omhulsel gebruikt, terwijl de flexibele RVS buis de daadwerkelijke rookafvoer vormt.
Bij het aanleggen van een rookkanaal in een bestaande schoorsteen wordt eerst de schoorsteen geïnspecteerd op scheuren, lekkages en de juiste doorsnede. Vervolgens wordt de flexibele buis van boven naar beneden door de schoorsteen geleid en aangesloten op de kachel. Aan de bovenzijde wordt een regenkap geplaatst.
De diameter van het rookkanaal moet altijd overeenkomen met de uitlaat van je kachel. Bij de meeste houtkachels is dit 150 mm, bij kleinere modellen soms 130 mm. Een te ruim of te nauw kanaal zorgt voor slechte trek en kan overlast bij de buren veroorzaken.
Wat kost het aanleggen van een rookkanaal?
De kosten van een rookkanaal variëren sterk, afhankelijk van het type, de lengte en de complexiteit van de installatie. Hieronder een indicatie van de prijzen:
Flexibel rookkanaal in bestaande schoorsteen: € 500 – € 1.500 inclusief montage. De prijs hangt af van de lengte van de schoorsteen en de toegankelijkheid.
Dubbelwandig RVS rookkanaal (nieuwbouw): € 1.500 – € 4.000. Hier komen kosten bij voor de dakdoorvoer, bevestigingsmaterialen en eventueel een schoorsteenondersteuning.
Dubbelwandig rookkanaal aan de buitengevel: € 2.000 – € 5.000. Buitenmontage is arbeidsintensiever en vereist vaak een steiger.
Deze prijzen zijn exclusief de kachel zelf. Wil je weten wat het totaalplaatje is? Lees dan ons artikel over de kosten van een houtkachel plaatsen.
Regels en eisen voor een rookkanaal
Het aanleggen van een rookkanaal is aan strikte regels gebonden. In Nederland geldt het Bouwbesluit als leidraad. De belangrijkste eisen zijn:
Hoogte: het rookkanaal moet minimaal 1 meter boven de nok van het dak uitkomen, of ten minste op dezelfde hoogte als obstakels binnen een straal van 15 meter.
Materiaal: het kanaal moet bestand zijn tegen temperaturen van minimaal 400 °C en gemaakt zijn van onbrandbaar materiaal.
Afstand tot brandbaar materiaal: er moet voldoende afstand worden gehouden tussen het rookkanaal en brandbare materialen. Bij een enkelwandig kanaal is dit minimaal drie keer de diameter.
Inspectieluik: er moet een inspectie-opening aanwezig zijn voor reiniging en controle van het rookkanaal.
Veegluik: onderaan het rookkanaal is een veegluik verplicht, zodat het kanaal goed gereinigd kan worden.
Daarnaast gelden er in sommige gemeenten extra regels voor het stoken met een houtkachel. In bepaalde gebieden is er zelfs een stookverbod per gemeente. Controleer altijd vooraf bij je gemeente of er aanvullende voorwaarden gelden.
Invloed van het rookkanaal op rendement en uitstoot
Een goed rookkanaal draagt direct bij aan het rendement van je kachel. Wanneer de trek optimaal is, verbrandt het hout schoner en efficiënter. Dat betekent minder fijnstof, minder roetaanslag en een hoger rendement.
Moderne kachels die voldoen aan de Ecodesign-eisen presteren het beste met een goed geïsoleerd rookkanaal. Een dubbelwandig kanaal houdt de rookgassen warm, waardoor de trek stabiel blijft en de verbranding optimaal is. Gebruik je daarnaast de juiste stookmethode en het juiste stookhout? Dan haal je het maximale uit je kachel.
Onderhoud van je rookkanaal
Een rookkanaal moet regelmatig worden onderhouden. Dat betekent minimaal één keer per jaar het kanaal laten vegen door een erkende schoorsteenveger. Bij intensief gebruik is twee keer per jaar vegen aan te raden.
Tijdens het vegen worden roetaanslag en creosoot verwijderd. Creosoot is een teerachtige stof die ontstaat bij onvolledige verbranding en zeer brandgevaarlijk is. Een schoorsteenbrand ontstaat bijna altijd door een ophoping van creosoot in het rookkanaal.
Goed onderhoud begint overigens bij het stoken zelf. Door droog hout te gebruiken en de kachel correct aan te steken, voorkom je veel roetaanslag. Lees onze tips over het aansteken van een houtkachel en het schoonmaken van je houtkachel.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Welk rookkanaal past bij jouw kachel?
Het juiste rookkanaal hangt af van het type kachel dat je kiest en de situatie in je woning. Bij Rijcco helpen we je graag met advies op maat. Bekijk ons assortiment houtkachels en fornuizen, of kom langs in onze showroom in Cuijk voor persoonlijk advies.
Wil je eerst meer lezen? Bekijk dan ook ons artikel over het berekenen van het juiste vermogen voor je woning, of lees welke kachel bij jou past: pelletkachel of houtkachel.
